Transformacja ustrojowa, jaka dokonała się w Polsce na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, spowodowała pogorszenie kondycji spółdzielczości inwalidzkiej, nastąpiły likwidacje oraz radykalna redukcja zatrudnienia, aby zapobiec spadkowi aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych stworzona takie rozwiązania prawne, które zachęcały pracodawców do organizowania nowych miejsc pracy z myślą o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, najistotniejszym rozwiązaniem systemowym stała się formuła zakładu pracy chronionej.

Podstawowym celem zakładu pracy chronionej jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym odpowiedniej dla nich pracy, opieki medycznej i rehabilitacyjnej.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poświęciła osobny rozdział zakładom pracy chronionej.

Aby uzyskać status prowadzącego zakład pracy chronionej pracodawca musi spełnić szereg kryteriów, o których mowa w art. 28 ustawy tj. działalność gospodarcza musi być prowadzona co najmniej 12 miesięcy, należy zatrudniać nie mniej niż 20 osób, przed uzyskaniem statusu ZPChr wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych powinien wynosić co najmniej 40% a tym 10% ogółu zatrudnionych muszą stanowić osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lub co najmniej 30% zatrudnionych powinni stanowić niewidomi lub psychicznie chorzy, obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład muszą odpowiadać przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, oraz uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych, na terenie przedsiębiorstwa musi być zapewniona doraźna i specjalistyczna opieka lekarska, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne należy stworzyć zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.